Plank doorbuiging berekenen: hoeveel zakt een kastplank?
Kies het materiaal, vul de overspanning, diepte, dikte en het gewicht in en zie hoeveel de plank doorbuigt. Handig voor boekenkasten, wandplanken en inbouwkasten, voordat de klant gaat klagen over een zakkende plank.
Een volle boekenplank van 80 cm: ± 20–30 kg
1 = direct na belasten. Plaatmateriaal blijft onder blijvend gewicht nog verder zakken; veel makers rekenen dan met 1,5 tot 2.
Hoe bereken je de doorbuiging van een plank?
Een kastplank die aan twee kanten op plankdragers rust, gedraagt zich als een balk op twee steunpunten met een gelijkmatig verdeelde belasting. De doorbuiging in het midden hangt af van vier dingen: de overspanning, de stijfheid van het materiaal (de elasticiteitsmodulus E), de dikte en de diepte van de plank.
I = diepte × dikte³ ÷ 12
q = (belasting + eigen gewicht) ÷ L
De overspanning telt tot de vierde macht mee. Een plank die 25% langer is, buigt bijna 2,5 keer zoveel door. De dikte telt tot de derde macht mee: van 18 naar 25 mm halveert de doorbuiging ruim.
Hoeveel doorbuiging is acceptabel?
Een veelgebruikte richtlijn voor kastplanken is dat een doorbuiging tot ongeveer 1/500 van de overspanning nauwelijks opvalt. Bij 800 mm is dat 1,6 mm. Tussen 1/500 en 1/300 zie je het als je erop let. Daarboven ziet de plank er zichtbaar krom uit.
Wil je minder doorbuiging? Verkort de overspanning met een extra steun, kies dikker of stijver materiaal, of lijm een staande lat of een massieve voorlijst onder de voorkant. Die lat werkt als een balk en verstijft de plank sterk.
De waarden voor E en dichtheid zijn gemiddelden. Ze verschillen per fabrikant, kwaliteit en vochtgehalte. Gebruik de uitkomst als indicatie en niet als constructieve berekening.
Veelgestelde vragen over plankdoorbuiging
Hoe ver mag een kastplank van 18 mm spaanplaat overspannen?
Dat hangt van het gewicht af. Een plank van 18 mm spaanplaat, 30 cm diep en 60 cm breed, met 20 kg boeken, buigt volgens deze berekening ongeveer 1,7 mm door (L/360): zichtbaar als je erop let. Met 25 mm dikte is dat nog ongeveer 0,6 mm. Reken je eigen situatie na, met een kruipfactor als de boeken er blijvend op staan.
Buigt MDF meer door dan multiplex?
Ja. Multiplex is in de lengterichting veel stijver dan MDF en spaanplaat. Bij dezelfde maten buigt een multiplex plank ongeveer twee keer zo weinig door.
Wat is kruip?
Kruip is het verschijnsel dat een plank onder blijvende belasting langzaam verder doorzakt. Vooral spaanplaat en MDF hebben daar last van. Daarom zie je oude boekenplanken vaak krom staan.
Meer tools voor interieurbouw
Van ontwerp tot plaatsing
Met FLOWN houd je per maatwerkproject het ontwerp, de materialen, de inkoop en de plaatsing bij. Je werkplaats en je klant weten precies waar ze aan toe zijn.