Leidingdiameter berekenen voor cv en warmtepomp
Vul het vermogen, het temperatuurverschil en de maximale stroomsnelheid in. Je ziet direct het debiet, de minimale binnendiameter en welke maat koper-, meerlagen- of stalen buis past.
Vermogen dat door deze leiding gaat
Aanvoer min retour
Indicatie 0,5 tot 1,0 m/s
Met glycol is meer debiet nodig
| Buis | Binnen-Ø | Snelheid | Past? |
|---|
Hoe bereken je de leidingdiameter voor cv?
Eerst bereken je het debiet: hoeveel water er per uur door de leiding moet om het vermogen te transporteren. Daarna kies je een maximale stroomsnelheid. Uit debiet en snelheid volgt de minimale binnendiameter. Kies de eerstvolgende buismaat met een grotere binnendiameter.
binnendiameter d (m) = √(4 × Q ÷ 3.600 ÷ (π × v))
werkelijke snelheid v = Q ÷ 3.600 ÷ (π × d² ÷ 4)
Voorbeeld: 8 kW bij een cv-ketel met ΔT 20 K geeft 8 ÷ (1,163 × 20) = 0,344 m³/h, dus 344 liter per uur. Bij maximaal 0,7 m/s is de minimale binnendiameter 13,2 mm. Koper 15 × 1 (13 mm binnen) is net te klein, dus kies je 22 × 1. De werkelijke snelheid is dan 0,30 m/s.
Waar komt 1,163 vandaan?
Water heeft een soortelijke warmte van ongeveer 4,186 kJ per kg per graad en 1 m³ water weegt ongeveer 1.000 kg. Eén m³ water dat 1 graad afkoelt, levert dus 4.186 kJ. Gedeeld door 3.600 seconden per uur is dat 1,163 kWh. Daarom rekent iedere installateur met P = 1,163 × Q × ΔT.
Werk je met glycol in de leidingen, bijvoorbeeld bij een buitenunit van een warmtepomp, dan is de soortelijke warmte lager. Je hebt dan meer debiet nodig voor hetzelfde vermogen. Gebruik daarvoor de gegevens van de fabrikant.
Waarom een warmtepomp dikkere leidingen vraagt
Een cv-ketel werkt vaak met een temperatuurverschil van 20 K tussen aanvoer en retour. Een warmtepomp werkt met ongeveer 5 K. Bij hetzelfde vermogen moet er dan vier keer zoveel water rondgepompt worden. De doorsnede van de leiding moet ook vier keer zo groot zijn, en de diameter dus ongeveer twee keer.
Met de standaardwaarden: 8 kW bij ΔT 5 K is 1.376 l/h. Bij 0,7 m/s is dan minimaal 26,4 mm binnendiameter nodig. Koper 28 × 1 is net te klein, dus wordt het 35 × 1,2. Bij een warmtepomp op bestaande leidingen van 15 of 22 mm loop je daarom vaak tegen te hoge snelheden en te veel drukverlies aan.
Binnendiameters van gangbare buizen
| Koper | Binnen-Ø | Meerlaags | Binnen-Ø |
|---|---|---|---|
| 15 × 1 | 13 mm | 16 × 2 | 12 mm |
| 22 × 1 | 20 mm | 20 × 2 | 16 mm |
| 28 × 1 | 26 mm | 26 × 3 | 20 mm |
| 35 × 1,2 | 32,6 mm | 32 × 3 | 26 mm |
| 42 × 1,2 | 39,6 mm | 40 × 3,5 | 33 mm |
Wanddiktes van meerlagenbuis verschillen per merk; controleer de binnendiameter in de productgegevens. Stalen buis rekent de tool met de middelzware reeks volgens EN 10255.
Welke stroomsnelheid kies je?
Een lage snelheid geeft weinig geluid en weinig drukverlies, maar vraagt dikkere buis. Als vuistregel houd je in leidingen naar radiatoren en vloerverwarming 0,3 tot 0,5 m/s aan, in hoofdleidingen en in de technische ruimte tot ongeveer 1,0 m/s. Hogere snelheden kunnen gaan ruisen en vragen een zwaardere pomp.
Een indicatie, geen leidingberekening
Deze tool kiest de diameter op stroomsnelheid. Een volledige leidingberekening kijkt ook naar het drukverlies over de hele kring, de opvoerhoogte van de pomp, bochten en appendages en de inregeling. Gebruik de uitkomst als controle of als startpunt voor de materiaallijst.
Veelgestelde vragen over leidingdiameter berekenen
Wat is de formule voor het debiet in een cv-installatie?
Debiet in m³ per uur is het vermogen in kW gedeeld door 1,163 maal het temperatuurverschil. Voor 8 kW bij 20 K is dat 0,344 m³/h, ongeveer 344 liter per uur.
Hoe bereken ik de diameter van een waterleiding?
Deel het debiet in m³ per seconde door de gewenste snelheid in m/s. Dat geeft de benodigde doorsnede. De binnendiameter is de wortel van 4 maal die doorsnede gedeeld door π. Kies daarna de eerstvolgende buismaat.
Welke leidingdiameter heb ik nodig voor een warmtepomp?
Dat hangt af van het vermogen en het temperatuurverschil. Een warmtepomp van 8 kW met ΔT 5 K vraagt ongeveer 1.376 liter per uur. Bij 0,7 m/s is dat minimaal 26,4 mm binnendiameter, dus koper 35 × 1,2 of meerlagenbuis 40 × 3,5. Volg altijd ook de minimale maat die de fabrikant voorschrijft.
Is 15 mm koper genoeg voor een radiator?
Bij een cv-ketel met ΔT 20 K kan 15 × 1 koper bij 0,5 m/s ongeveer 5,5 kW transporteren. Voor één of twee radiatoren is dat ruim voldoende. Bij een warmtepomp met ΔT 5 K is dat bij dezelfde snelheid nog maar ongeveer 1,4 kW.
Wat gebeurt er als de leiding te dun is?
De stroomsnelheid wordt te hoog. Dat geeft stromingsgeluid en veel drukverlies, waardoor de pomp het benodigde debiet niet haalt. Het gevolg is een groter temperatuurverschil dan gepland en minder warmte in de verste ruimten.
Meer tools voor installateurs
Van planbord tot afgetekende werkbon
Met FLOWN plan je je monteurs op het planbord en registreren ze uren en materiaal in de werkbon-app. Voor gastoestellen leg je de CO-keuring volgens BRL 6000-25 vast, met stoplicht, dossier per toestel en kalibratie van je meetapparatuur.
